Öğretmen Algısına Göre İdeal Lider Profili…

Öğretmen Algısına Göre İdeal Lider Profili…

Öğretmenlik mesleğinde geçirdiğim on iki yıl içerisinde, bir çok lider ile birlikte görev yaptım. Müdürler, müdür yardımcıları, koordinatörler, zümre başkanları… Bazıları ile çalışırken çok zorlandığımı hissettim, bazıları ile de büyük bir şevkle çalıştım.

Acaba hangi faktörlerdi biz öğretmenlere bu kadar farklı duyguları yaşatan? İyi bir lider nasıl olmalıydı? Liderler üst kademe yöneticilerin isteklerine odaklanırken, aynı zamanda alt kademe çalışanların isteklerini de göz önünde bulundurabilir miydi? Meslektaşlarım bu konuda neler yaşıyorlardı? Yüksek lisans tezim için, bu soruların üzerine giderek araştırma yapma isteği duydum. Liderlik kavramının çok kapsamlı bir konu olduğunu, akademisyenler tarafından bir çok tanımlama yapıldığını fark ettim.

Liderlik, hedefe ulaşma ve değişim yaratma amacıyla; bir grubun enerjisini doğru noktalara yönlendirmek, grubun etkinliklerini organize etmek, kontrol etmek ve bu sırada karşılaşılan sorunları çözmektir.

Eğitim kurumlarında ilk basamaktaki lider öğretmendir. Tüm sınıfın bir arada mutlu, uyumlu ve verimli olarak çalışabilmesini sağlamak öğretmenin sergilediği liderliğine bağlıdır.

Öğretmenlerin mesleki verimlerinin arttırılabilmesi, kuruma olan bağlarının güçlenmesi, motive olabilmeleri ve hizmet kalitesinin yükselebilmesi açısından iş doyumunun önemi büyüktür.

İş doyumunu sağlayan bir kaç ana unsurdan biri de öğretmene liderlik eden öğretim liderinin profilidir. Bu açıdan bakıldığında; grupların doğru yönlendirilmesi, koordine edilmesi amacıyla görevlendirilmiş liderlere büyük sorumluluk düşüyor.

Müdürlerin, liderlik stilleri ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkiyi inceleme amacıyla yaptığım araştırmada, bir çok öğretmen ile yüz yüze görüşme fırsatı buldum. Yaptığım görüşmelerde ve uyguladığım anketlerde, öğretmenlerin bazı konularda hem fikir olduklarını gözlemledim.

Kendi de bir sınıf lideri olan öğretmenin, kendine liderlik edecek kişide sahip olmasını beklediği ana başlıklar şöyle;

Bilgi bir ışık gibidir. Onu kullanırsanız daha parlak olur, kullanmazsanız söner. (Alexander Everett)

 Kişisel Donanım;

Kendi gelişimi için yatırım yapmış, bir çok alanda bilgi sahibi olan ve takipçileri ile bu bilgileri, kaynakları paylaşan lider eğitimciler; hem öğrencilerin, hem öğretmenlerin, hem de velilerin gözünde daha özel bir yere sahip oluyor.

“Açık görüşlü bir insan, eskinin düşmanı değildir; yeniliğin taraftarıdır.” Lyle E. Schaller

 Yenilikçilik;

İyi bir lider, şartlardaki değişiklikleri yönetmede esnek ve değişikliklere karşı harekete geçmede atak olmalıdır. Katı ve dar bakış açısı, artık modern bir liderde istenen özellikler arasında yer almıyor. Onun yerine; alçak gönüllü olma, istekli olma ve yeniliklere açık olma, iyi bir lider olmak için sahip olunması gereken özellikler arasında.

“Tecrübe bilginin anasıdır.” Cervantes

 Mesleki Geçmiş Ortaklığı;

Takipçilerin kendi aralarında olduğu gibi, lider ve takipçisi arasında da mesleki benzeşim olması; kişilerin kendilerini yakın hissetmelerine sebep oluyor. Kişiler, tecrübelerin ortak oluşu sayesinde birbirleriyle bilgi paylaşımı yapma fırsatı buluyorlar. Bu da aralarındaki iletişimin güçlenmesini sağlıyor. Mesleki geçmiş ortaklığına sahip olma, iş açısından hızlı yol kat edilmesini de beraberinde getiriyor.

“Sana nasıl davranılmasını istersen, sen de başkalarına öyle davran, fakat ilk iyi davranışı sen yap.” David Hume

 Empati Kurabilme Gücü;

Liderler, takipçileri ile empati kurabildiklerinde, ve bunu karşılarındaki kişilere yansıtabildiklerinde grup başarısının yükselmesine sebep oluyor. Öğretmenler de, liderleri tarafından anlaşıldıklarını düşündükleri zaman daha istekli ve daha başarılı olduklarını belirtiyorlar.

“Dinlemeyi severim. İnsanları dikkatle dinleyerek çok şey öğrendim. Çoğu insan karşısındakini hiç dinlemez. ” Ernest Hemingway

 Etkin Dinleme;

İş hayatında bir çok kişi; kendini dinlemeyen ve çok iyi bildiğini düşünerek anlatılanları umursamayan yöneticisinden yakınır. İş yerinde kim olursa olsun, sesinin duyulmadığını düşünmek, motivasyonu düşüren etmenlerden biri.

“Bir insanı doğru yapmak için ona güveniniz; düzenbaz yapmak isterseniz ona güvenmeyiniz.” G. Bernard Shaw

 Takipçilerine Güven Duygusu;

Öğretmenler ile yapılan görüşmeler sonucunda; öğretmenlerin kendine güven duydukları liderleri daha çok önemsedikleri ve gönülden bağlanarak hedefe ortak olma duygusunu yaşadıkları görülüyor.

“Samimiyetin kaybolması, kuvvetin kaybolmasıdır.” Bovee

 İçten ve Şeffaf Olmak;

Okul ortamında; iş tanımları ve beklentiler açık olmalıdır. Liderler, çalışanlar ve görevleri konusunda samimi bir tavır sergilemelidir. Kendisinden ne beklendiğini bilen öğretmen, hedeflerini daha net belirler, liderine ve kendine güvenir, dolayısıyla mesleki motivasyona ulaşır.

“İyi olmak kolaydır, zor olan adil olmaktır.” V. Hugo

 Adil Olmak;

Bir lider her öğretmene eşit mesafede duruş sergilemelidir. Adaletin olmadığı yerde  insanlar sürekli haksızlığa uğradıklarını düşüneceklerdir. Bu durum da güvensiz bir kaos ortamına sebep olabilir.

“İnsanlar yanlış yapabilirler , yalnız büyük insanlar yanlışlarını anlarlar.” F.Von Kotzebue

 Alçakgönüllülük;

Lider önde olmayı değil, yeri geldiğinde arka planda durmayı da bilir. Her fikri değerlendirme konusunda esnek düşünür. Çalışanlar ile her zaman gurur duyar ve  hata yaptığı zaman kabul etmesini bilir.

  “Yetenek maçı kazandırır ama zeka ve takım oyunu, şampiyonluğu…”  Michael Jordan

 Koordinasyon Becerisi;

Sözlük anlamı ile, koordinasyon, belirli bir amaca ulaşmak için türlü işler arasında bağlantı, ilişki, düzen ve uyum sağlamaktır. Teknoloji ve bilgi çağında, çok fazla hareket ve yenilik bulunuyor. Diğer yandan her şeyi yapacak ya da bilecek kadar da vaktimiz yok. Bu da liderin ekibi ve bu ekibin yeteneklerini iyi organize edebilmesi gerekliliğini doğuruyor. Kimin hangi özelliğinin ne oranda etkili olabileceğini bilmek ve bunu uygulamak, liderlik edilen grubun performansının maksimum düzeye çıkmasını sağlıyor.

Oluşan bu sinerji de sonuçta mutlaka başarıyı getirecektir diye düşünüyorum. Düşüncelerimiz gelecekteki davranışlarımıza ışık tutmalıdır. Burada biz öğretmenlere düşen en büyük sorumluluk; aile ortamında, okul ortamında yada sosyal ortamlarda liderlik etme fırsatı bulacağımız anlarda, algıladığımız ideal lider profilinden uzaklaşmamak olacaktır.

Huzur dolu günler sağlayan liderlere…

Yazan: Hande Benibol

 

Ne söylemek istersiniz?