Röportaj: 21. Yüzyılın İhtiyacı MAKER Çocuklar!

Röportaj: 21. Yüzyılın İhtiyacı MAKER Çocuklar!

YÖM|Yenilikçi Öğrenme Merkezi uzmanları tarafından okul öncesi ve ilkokul eğitimine yönelik geliştirilen BOYEP|Beceri Odaklı YÖM Eğitim Programı “maker çocuklar” yetiştirmek hedefiyle yola çıkıyor. Merkezin kurucusu Kayhan Karlı BOYEP’in ortaya çıkış süreci, özellikleri ve ulaşmak istediği hedeflerle ilgili sorularımızı yanıtladı.


Ülkemizdeki eğitim kurumlarında okul öncesi eğitime yönelik olarak ulusal veya uluslarası pek çok eğitim programı uygulanıyor, YÖM|Yenilikçi Öğrenme Merkezi’ni yeni bir eğitim programı hazırlamaya yönlendiren faktör ne oldu?

Günümüzdeki eğitim programları “çağın ihtiyaçlarını karşılamada yeterli mi, bu ihtiyaçlara cevap verebilecek bireyler yetişmesini destekliyor mu, hem ulusal hem evrensel kaynaklardan besleniyor mu?” sorularından yola çıktık. Bildiğiniz üzere; 21.yüzyıl hızlı değişimlerin ve gelişimlerin yaşandığı bir çağ. Bu çağın en önemli ihtiyaçlarından biri; değişime ayak uyduran, gelişime liderlik eden, elindeki kaynakları kullanarak üreten, eleştirel düşünen, problem çözen, olumlu iletişim kuran, işbirliği yapan, özyönetimi yüksek, inovatif ve girişimci bireylerdir. Kısacası; 21.yüzyıl becerilerine sahip “MAKER” bireylerdir. 21.yüzyılın bireylerinin yetişmesi için de gelişimin, öğrenmenin ve beceri kazanmanın en hızlı gerçekleştiği erken çocukluk dönemini hedefleyerek uzman kadromuzla birlikte çağın ihtiyaçlarına uygun olarak BOYEP|“Beceri Odaklı YÖM Eğitim Programı”nı geliştirdik.

Yüzyıl becerilerinin çocuklarda geliştirilmesi için çağın gerekliliklerine uygun bir eğitim programı hazırladığınızı söylediniz, program felsefesinden de bahsedebilir misiniz?

Üreten, yaratıcı ve girişimci çocukların yetişebilmesi; çocukların gerçek yaşamı tecrübe edebildikleri ortamlarla etkileşim halinde olmasını sağlayacak eğitim programları aracılığıyla gerçekleşebilir. BOYEP felsefesini oluşturan beyin temelli öğrenme de; çocukları gerçek yaşam durumlarıyla karşı karşıya bırakarak geliştirmeyi hedefler. Bununla birlikte onları ezberlemeye değil düşünmeye, deneyimlemeye sevk eder; meraklarını, yaratıcılıklarını teşvik etmeye çalışır. Bununla bağlantılı olarak “beceri” odaklı olmak da BOYEP felsefesinin bir parçası. Beceri önemli diyoruz çünkü; gerçek yaşamı tecrübe ederek karşılaştığı sorunlara çözüm üretebilen, tüketmekten çok üretime ağırlık veren, özyönetimli çocuklar yetişmesini hedefliyoruz. Artık çağımızda çocukların ne kadar çok bilgi sahibi olduğundan ziyade; bilgiye ulaşabilecek, bilgiyi üretebilecek temel anlayış ve becerilere ne kadar sahip olduğu fark yaratıyor.

BOYEP|Beceri Odaklı YÖM Eğitim Programı’nı geliştirirken hangi yaklaşımları, yöntemleri kullandınız?

Hem çağın ihtiyaçlarına cevap verebilecek hem de felsefemizle uyumlu olacak şekilde birbirini destekleyen bazı yaklaşımları ve yöntemleri kullandık. Özetlemek gerekirse; STEM yaklaşımı (fen, teknoloji, mühendislik ve matematik) TOD (tasarım odaklı düşünme) yöntemiyle ele alınarak ve farklılaştırılmış öğretim modeli kullanılarak MEB Okul Öncesi Eğitim Programı’nın ilke ve kazanımlarına uygun bir anlayışıyla BOYEP’i geliştirdik.


Bahsettiğiz felsefe ve yaklaşımlar doğrultusunda BOYEP, çocuklarda hangi alanları destekleyecek, nasıl çocuklar yetişmesini sağlayacak?

Yüzyıl becerileri bağlamında hazırladığımız bir öğrenen profilimiz var. Bu öğrenen profili, sayısal ve sözel becerilerin birlikte gelişmesini yani sağ ve sol beyin aktivitelerinin birlikte kullanılabilmesi anlayışına dayanıyor. Öğrenen profilinde etik vatandaşlık, girişimci ruh, dönüşümlü düşünür olmak üzere 3 temel kimlik ve bu kimliklerin altında onlarla ilişkili 7 yeterlilik alanı bulunuyor, BOYEP ile birlikte bu öğrenen profilindeki kimlikleri ve yeterlilikleri çocuklarda desteklemeyi hedefliyoruz. Öğrenen profilinin gelişmesi aynı zamanda çocukların bütüncül olarak fiziksel, bilişsel, sosyal, duygusal alanlarda ve öz bakım becerileri açısından gelişmesini de sağlayacaktır. Öğrenen profilinin desteklenmesiyle birlikte “MAKER” çocuklar olacak; yani “sahip olduğu kaynaklarla ihtiyacı olanları tasarlayarak kullanabilen özyönetimli bireyler…”


Programın temel yaklaşımının STEM olduğundan bahsettiniz, Türkiye STEM yaklaşımının uygulanması konusunda ne durumda?

Ülkemizdeki tabloya bakacak olursak son yıllarda STEM ağırlıklı çalışmaların çeşitli eğitim kurumlarında yapılmaya başlandığını görüyoruz ancak bu çalışmalara genellikle ortaokul veya lise kademelerinde başlanıyor. Bir anlamda geç kalınıyor çünkü erken çocukluk döneminin kritik fırsatları yani öğrenme hızının, ilginin, keşfin, yaratıcılığın en üst seviyede olduğu anlar kaçırılıyor. Özellikle de PISA ve TIMMS gibi uluslarası sınavların sonuçlarına bakarsak Türkiye’nin fen, matematik alanlarında ne kadar alt sıralarda yer aldığını görebiliyoruz. Bunun neden böyle olduğunu anlamak için okul öncesiden itibaren tüm kademelerdeki eğitim müfredatına, yöntemlere, çocuğun ve öğretmenin eğitim içerisindeki öğrenen rolüne bakılması, tüm bunların analiz edilmesi gerekiyor. Eğitim alanındaki uzmanlar erken çocukluk dönemini; yaşam için gerekli olan bilimsel becerilerin ve fen ile ilgili temel kavramların gelişmeye başladığı bir dönem olarak belirtiyor ve bilim ile ilgili aktivitelerle çocukları erken yaşlarda tanıştırmanın önemini vurguluyor. Uzmanların dikkat çektiği bu noktalar da programımızın temelinde yer aldığı için çocukları erken yaşlardan itibaren BOYEP aracılığıyla STEM yaklaşımıyla buluşturacağız.

Hep okul öncesi eğitimden bahsettik, bu program sadece okul öncesi eğitimle sınırlı kalacak mı yoksa diğer eğitim kademelerine taşımayı da planlıyor musunuz?

Anaokulu BOYEP önümüzdeki yıl itibariyle kriterlere uygun olan eğitim kurumlarında uygulanmaya başlanacak. Tabiki de programın kendi içerisindeki tutarlılığının, devamlılığının sağlanması ve felsefenin sürdürülmesi açısından diğer kademelerde de uygulanması için çalışıyoruz. İlkokul-ortaokul-lise BOYEP ile ilgili hazırlıklarımız eş zamanlı olarak devam ediyor.


Programı uygulamak isteyen okullar nasıl başvuruda bulunabilir, şartlar nelerdir?

Okullar BOYEP’in web sitesi üzerinden bir başvuru formu dolduracaklar, sonrasında YÖM|Yenilikçi Öğrenme Merkezi uzmanları tarafından okula bir ziyaret gerçekleştirilecek okulun profili ve fiziki şartları incelenerek bir rapor hazırlanacak. Rapora göre okullara geribildirim verilecek eğer bu doğrultuda gerekli düzenlemeler yapıldıktan ve programı uygulayacak olan öğretmenler 5 günlük bir eğitim aldıktan sonra programı uygulayabilecekler. Tabiki de BOYEP’in etkili uygulanması için bir yıl boyunca uzmanlarımız tarafından okula danışmanlık hizmeti verilecek. Daha detaylı bilgiler web sitesinde yer alacak, şu an hazırlık aşamasında.

Programın verimli ve kaliteli bir şekilde uygulanması için öğretmen eğitimleri ve danışmanlık hizmetleri ile destekleneceğini söylediniz peki BOYEP’i uygulayacak olan okulları başka hangi fırsatlar bekliyor?

Programın hedeflerine ulaşması için öğrenme ortamları ve bu ortamlardaki materyaller de çok önemli. Öğrenme ortamlarının çocukların üretkenliğini, yaratıcılığını destekleyecek, keşfetmesine olanak tanıyacak, merak duygusunu tetikleyecek şekilde tasarlanmasına ve gerçek yaşamı tecrübe edebilecekleri doğal materyallerle donatılmasına özen gösteriyoruz. Sınıf, bahçe, yemekhane vb tüm alanları çocuğun öğrenme ortamı olarak görüyoruz ve becerilerini destekleyecek şekilde tasarlanması için danışmanlık yapıyoruz. Programın uygulanacağı okullarda “maker alan” oluşturulması ve bu alanın STEM yaklaşımını destekleyecek materyallerle donatılması için de danışmanlık yapıyoruz. Ayrıca araştırmalar okuldaki eğitimin ebeveynler tarafından desteklenmesinin çocuğun başarısını olumlu anlamda etkilediğini gösteriyor. Bu nedenle programda her çocuk için bir maker set bulunuyor, bu maker setin içersinde aktivite kitapları ve çocukların maker olmalarını destekleyecek çeşitli materyallar bulunuyor. Çocuk okul dışı ortamlarda bu maker seti ailesiyle birlikte yapacağı aktivitelerde kullanabilecek çocuğun bütüncül gelişimi hem okul hem de aile ortamında desteklenmiş olacak.

BOYEP’le ilgili daha fazla bilgi almak isteyen eğitimci paydaşlarımızı 11 Mayıs’ta Gayrettepe Point Hotel’de düzenleyeceğimiz tanıtım toplantımıza davet ediyoruz. Tanıtım toplantısı ile ilgili bilgi almak veya LCV yaptırmak isteyenler www.boyep.org sitesini ziyaret edebilir.

Kaynak: Artı Eğitim Dergisi Nisan 2016 sayısında yayınlanmış olan röportajdır.

Author

Kayhan Karlı
Yenilikçi Öğrenme Merkezi Kurucusu & Eğitimci

Ne söylemek istersiniz?